رئیس اداره نوسازی و اصناف، مدیر مالی شهرداری کاشان، کاشان ایران.
چکیده
حکمرانی مالی مطلوب در شهرداریها بهعنوان یکی از ارکان اساسی مدیریت شهری، مستلزم استقرار نظامهای کارآمد برنامهریزی، بودجهریزی، کنترل، ارزیابی عملکرد و پاسخگویی است. در این میان، حسابداری مدیریت با فراهمسازی اطلاعات مالی و غیرمالی مرتبط، بهنگام و قابل اتکا، نقش مهمی در ارتقای کیفیت تصمیمگیری مدیران شهری، تخصیص بهینه منابع، افزایش شفافیت مالی و بهبود پاسخگویی عمومی ایفا میکند. هدف از این پژوهش، مرور نظاممند نقش حسابداری مدیریت در حکمرانی مالی شهرداریها بر پایه مطالعات کتابخانهای و بررسی مهمترین ابعاد، کارکردها، چالشها و پیامدهای بهکارگیری ابزارهای حسابداری مدیریت در نظام مدیریت مالی شهری است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ مروری با رویکرد کتابخانهای است. دادهها از طریق مطالعه و بررسی نظاممند کتابها، مقالات علمی، گزارشهای سازمانهای بینالمللی و اسناد پژوهشی معتبر منتشرشده در حوزههای حسابداری مدیریت، حکمرانی مالی، مدیریت مالی بخش عمومی و مدیریت شهری گردآوری و تحلیل شدهاند. یافتههای مرور ادبیات نشان میدهد که استقرار نظامهای نوین حسابداری مدیریت از جمله بودجهریزی مبتنی بر عملکرد، هزینهیابی فعالیتمحور، کارت امتیازی متوازن، مدیریت هزینههای استراتژیک، سنجش عملکرد و گزارشگری مدیریتی، موجب ارتقای کارایی و اثربخشی مدیریت مالی شهرداریها، بهبود تخصیص منابع، تقویت انضباط مالی، افزایش شفافیت، کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، ارتقای پاسخگویی مدیران و افزایش اعتماد شهروندان میشود. همچنین مطالعات نشان میدهند که استفاده از اطلاعات حاصل از حسابداری مدیریت، زمینه را برای تصمیمگیری مبتنی بر شواهد، مدیریت ریسک مالی، کنترل هزینهها، افزایش بهرهوری خدمات شهری و تحقق اصول حکمرانی خوب فراهم میسازد. با وجود این، مرور پژوهشها بیانگر آن است که محدودیتهایی نظیر ضعف زیرساختهای اطلاعاتی، نبود نظامهای یکپارچه مدیریت مالی، کمبود نیروی انسانی متخصص، مقاومت سازمانی در برابر تغییر، محدودیتهای قانونی و ضعف فرهنگ پاسخگویی، از مهمترین موانع استقرار اثربخش حسابداری مدیریت در شهرداریها محسوب میشوند. در مجموع، نتایج این مطالعه نشان میدهد که توسعه و نهادینهسازی ابزارها و رویکردهای نوین حسابداری مدیریت میتواند بهعنوان یکی از عوامل کلیدی در ارتقای حکمرانی مالی، افزایش شفافیت، بهبود پاسخگویی، مدیریت بهینه منابع عمومی و تحقق توسعه پایدار شهری مورد توجه مدیران و سیاستگذاران قرار گیرد.
