چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

بررسی رابطه بین تقلب در گزارشگری مالی و عملکردمالی شرکت: نقش تعدیل‌کننده استقلال هیئت مدیره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران
چکیده
هدف این پژوهش بررسی تأثیر تقلب در گزارشگری مالی بر عملکرد مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران با تأکید بر نقش تعدیل‌کننده استقلال هیئت‌مدیره است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-همبستگی و از نوع پس‌رویدادی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۳ است. با اعمال محدودیت‌هایی از قبیل یکسان بودن سال مالی، تداوم حضور شرکت‌ها در بورس، در دسترس بودن اطلاعات مورد نیاز پژوهش و حذف شرکت‌های فعال در صنعت بانکداری، بیمه و واسطه‌گری مالی، تعداد ۱۰۵ شرکت به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند که در مجموع ۱۰۵۰ مشاهده شرکت-سال را تشکیل دادند. داده‌های پژوهش از صورت‌های مالی و گزارش‌های منتشرشده شرکت‌ها گردآوری و فرضیه‌های پژوهش با استفاده از مدل رگرسیون چندمتغیره مبتنی بر داده‌های تابلویی مورد آزمون قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که تقلب در گزارشگری مالی تأثیر منفی و معناداری بر عملکرد مالی شرکت‌ها دارد؛ به‌گونه‌ای که افزایش احتمال وقوع تقلب در گزارشگری مالی موجب کاهش بازده دارایی‌ها می‌شود. همچنین، نتایج بیانگر آن است که استقلال هیئت‌مدیره نقش تعدیل‌کننده مثبت و معناداری در این رابطه ایفا می‌کند؛ به این معنا که افزایش استقلال هیئت‌مدیره، شدت اثر منفی تقلب در گزارشگری مالی بر عملکرد مالی شرکت‌ها را کاهش می‌دهد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که تقویت سازوکارهای حاکمیت شرکتی، به‌ویژه افزایش استقلال هیئت‌مدیره، می‌تواند از طریق ارتقای کیفیت نظارت بر فرآیند گزارشگری مالی، کاهش رفتارهای فرصت‌طلبانه مدیران و افزایش شفافیت اطلاعات مالی، به بهبود عملکرد شرکت‌ها کمک کند. نتایج این پژوهش می‌تواند برای مدیران، سرمایه‌گذاران، حسابرسان، نهادهای ناظر و تدوین‌کنندگان مقررات حاکمیت شرکتی در جهت تقویت سازوکارهای نظارتی، ارتقای کیفیت گزارشگری مالی، کاهش تقلب و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه مفید و کاربردی باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات