این مطالعه با تمرکز بر مختصات بازار سرمایه ایران به واکاوی این مسئله می‌پردازد که آموزش مالی از طریق چه مجاری و مکانیسم‌هایی به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران حقیقی منجر می‌شود و آیا این اثرگذاری در ادوار بحرانی و پرفشار بازار دستخوش تغییر می‌گردد یا خیر. چارچوب نظری مطالعه بر مبنای فرآیند تصمیم‌گیری در شرایط پیچیدگی طراحی شده است؛ با این پیش‌فرض که آموزش مالی در مقام یک مواجهه یادگیری ساختاریافته، زمانی به بهبود خروجی‌ها می‌انجامد که ابتدا به سواد مالی کارکردی (قابلیت عملیاتی در به‌کارگیری مفاهیم ریسک، بازده، تنوع‌بخشی و تفسیر افشاهای شرکتی) تبدیل شده و سپس از طریق سازوکارهای میانجی شامل پردازش نظام‌مند اطلاعات، خودتنظیمی رفتاری و حساسیت به حکمرانی ریسک، در رفتار تصمیم‌گیری سرمایه‌گذار نهادینه شود. داده‌های تحقیق از میان سرمایه‌گذاران حقیقی ساکن در تهران و کرج گردآوری شد که پس از اعمال فیلترهای کنترل کیفیت و حذف پاسخ‌های نامعتبر بر اساس آیتم توجه، نمونه نهایی متشکل از ۲۹۶ نفر مبنای تحلیل قرار گرفت. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ای مبتنی بر طیف لیکرت بود که اعتبار و پایایی آن از طریق تحلیل عاملی تأییدی ترتیبی با برآوردگر WLSMV احراز گردید. یافته‌های حاصل از مدل‌یابی معادلات ساختاری و آزمون میانجی‌گری با روش بوت‌استرپ ۵۰۰۰ تکرار، نشان داد که اثر آموزش مالی بر کیفیت تصمیم‌گیری فاقد رابطه مستقیم ساده بوده و عمدتاً به‌صورت غیرمستقیم و از مجرای سواد مالی کارکردی و مکانیسم‌های رفتاری منتقل می‌شود. در گام نهایی، نتایج حاصل از آزمون تعدیل‌گری و تحلیل جانسون–نیمن دریچه‌ای نو به درک رفتار سرمایه‌گذاران گشود؛ یافته‌ها حاکی از آن است که اثر سواد مالی کارکردی بر کیفیت تصمیم‌گیری در سطوح بالاتر فشار بازار و تجربه‌ زیان، تقویت می‌شود. این پدیده مؤید نقش حفاظتی و تاب‌آورانه سواد مالی کارکردی در بستر پرنوسان و کم‌نقدشونده بازار ایران است. به بیان دیگر، در شرایط بحرانی، تفاوت میان تصمیمات باکیفیت و رفتارهای هیجانی بیش از هر چیز به سطح توانمندی اجرایی و انضباط رفتاری سرمایه‌گذاران بستگی دارد.