چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

بررسی رابطه بین رفتار هزینه ها و سودآوری در شرکت های خانوادگی در شرکت های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری، موسسه آموزش عالی لیان، بوشهر، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری، مؤسسه آموزش عالی لیان، بوشهر، ایران.
3 استادیار گروه مدیریت، مؤسسه آموزش عالی لیان، بوشهر، ایران.
چکیده
رفتار هزینه‌ها یکی از عوامل مهم مؤثر بر عملکرد مالی شرکت‌هاست و چسبندگی هزینه‌ها می‌تواند در شرایط کاهش فروش، انعطاف‌پذیری عملیاتی و سودآوری شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین، ساختار مالکیت خانوادگی می‌تواند از طریق ویژگی‌های حاکمیتی و نحوه تصمیم‌گیری درباره منابع و هزینه‌ها، رابطه میان رفتار هزینه‌ها و سودآوری را تغییر دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رفتار هزینه‌ها بر سودآوری شرکت‌ها و بررسی نقش تعدیلگر شرکت‌های خانوادگی در این رابطه انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-علّی است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و نمونه پژوهش شامل 110 شرکت طی دوره زمانی 1397 تا 1403 است. داده‌های مورد نیاز از صورت‌های مالی و گزارش‌های منتشرشده شرکت‌ها استخراج و با استفاده از نرم‌افزار ایویوز و روش‌های اقتصادسنجی داده‌های تابلویی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. سودآوری شرکت با بازده دارایی‌ها و رفتار هزینه‌ها بر اساس تغییرات هزینه‌های فروش، عمومی و اداری اندازه‌گیری شده و شرکت خانوادگی به‌عنوان متغیر تعدیلگر در مدل پژوهش وارد شده است. نتایج آزمون فرضیه‌ها نشان داد که رفتار هزینه‌ها تأثیر منفی و معناداری بر سودآوری شرکت دارد. همچنین، نتایج نشان داد که با در نظر گرفتن نقش تعدیلگر شرکت‌های خانوادگی، رابطه بین رفتار هزینه‌ها و سودآوری همچنان منفی و معنادار است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که رفتار نامتقارن و چسبندگی هزینه‌ها می‌تواند توانایی شرکت‌ها در ایجاد سود از دارایی‌های خود را کاهش دهد و ساختار مالکیت خانوادگی نیز در نحوه شکل‌گیری این رابطه نقش دارد. بنابراین، مدیریت مؤثر هزینه‌ها، تعدیل به‌موقع منابع در شرایط کاهش فعالیت و توجه به ویژگی‌های مالکیت خانوادگی می‌تواند در حفظ و ارتقای سودآوری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران مؤثر باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات