چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

تحلیل شکاف بین استانداردهای حسابداری بخش عمومی ایران و الزامات گزارشگری مالی شفاف

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
2 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
چکیده
گزارشگری مالی شفاف در بخش عمومی، شرط لازم برای پاسخگویی، تخصیص بهینه منابع و کنترل فساد است. در ایران، با وجود تدوین استانداردهای حسابداری بخش عمومی، شواهد مفهومی و تجربی نشان می‌دهد که ممکن است شکاف‌هایی بین «تجویزهای استانداردی» و «الزامات عملی شفافیت» وجود داشته باشد. این پژوهش با هدف تحلیل شکاف بین استانداردهای حسابداری بخش عمومی ایران و الزامات گزارشگری مالی شفاف، در سطح دکتری و با رویکرد ترکیبی (کمّی–کیفی) طراحی شده است. بخش کمّی پژوهش، مبتنی بر پیمایشی با ۳۱۲ پرسشنامه قابل‌استفاده (از جامعه ۲,۴۰۰ نفری) و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) است؛ بخش کیفی نیز شامل تحلیل محتوای اسناد و اجرای دو دور دلفی با ۱۸ خبره می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که انطباق بیشتر با استانداردها، با افزایش شفافیت گزارشگری مرتبط است (ضریب مسیر ف β = 0.41, p < 0.01). همچنین مبنای تعهدی کامل‌تر و کیفیت سیستم‌های اطلاعات مالی دولت، به‌ترتیب با کاهش شکاف گزارشگری (β = −0.28 و β = −0.33, p < 0.05) همراه‌اند. شایستگی‌های حرفه‌ای حسابداران نیز نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند (اثر غیرمستقیم = 0.19, p < 0.05). در بخش کیفی، هفت بعد کلیدی الگوی شفافیت (پوشش، تواتر و به‌موقع بودن، کیفیت، یکپارچگی، جامعیت، قابلیت‌اتکا و حسابرسی مستقل) به‌عنوان چارچوبی برای سنجش شکاف شناسایی شده‌اند. شفافیت، محصول یک «اکوسیستم گزارشگری» است؛ استانداردها لازم‌اند اما کافی نیستند و باید با زیرساخت‌ها، فرآیندها و شایستگی‌ها هم‌سو شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 9، شماره 116 - شماره پیاپی 116
تابستان جلد دوم
تابستان 1405
صفحه 293-302