چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

تأثیر هوش مصنوعی بر کیفیت اطلاعات بودجه‌ریزی: تحلیل نقش تعدیل‌گر بلوغ دیجیتال از منظر حسابداری مدیریت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد حسابداری، موسسه آموزش عالی کار، قزوین، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی حسابداری، دانشکده شهید شمسی‌پور، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر به‌کارگیری هوش مصنوعی بر کیفیت اطلاعات بودجه‌ریزی و تحلیل نقش تعدیل‌گر بلوغ دیجیتال در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی-همبستگی با رویکرد ترکیبی کمی-کیفی متوالی است. داده‌های مالی ۲۵ شرکت در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ (معادل ۱۲۵ مشاهده شرکت-سال) از صورت‌های مالی حسابرسی‌شده استخراج و با داده‌های حاصل از پرسشنامه سنجش بلوغ دیجیتال تلفیق شد. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌های رگرسیون چندگانه با داده‌های تابلویی متوازن استفاده گردید. نتایج نشان داد که برخلاف بخشی از یافته‌های پیشین، به‌کارگیری هوش مصنوعی اثر معناداری بر کیفیت اطلاعات بودجه‌ریزی ندارد (β = ۰٫۱۰۵۱، Prob = ۰٫۴۵۶). همچنین، بلوغ دیجیتال نتوانست رابطه میان هوش مصنوعی و کیفیت اطلاعات بودجه‌ریزی را به‌طور معناداری تعدیل کند (β = ۰٫۰۰۸۹، Prob = ۰٫۸۷۶). این یافته‌ها بیانگر آن است که ورود هوش مصنوعی به فرایندهای بودجه‌ریزی، صرفاً از طریق سرمایه‌گذاری فناورانه، لزوماً به بهبود کیفیت اطلاعات منجر نمی‌شود. به نظر می‌رسد عواملی همچون کیفیت و یکپارچگی داده‌ها، هماهنگی سامانه‌های اطلاعاتی و برخورداری از نیروی انسانی دارای مهارت‌های دیجیتال، در اثربخشی واقعی این فناوری نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. از این منظر، نتایج پژوهش با پارادوکس بهره‌وری فناوری اطلاعات هم‌خوانی دارد و نشان می‌دهد که در مراحل ابتدایی پذیرش فناوری، ممکن است منافع مورد انتظار هوش مصنوعی به دلیل ضعف زیرساخت‌های سازمانی و عملیاتی به‌طور کامل محقق نشود. بنابراین، حرکت به سوی استفاده اثربخش از هوش مصنوعی در بودجه‌ریزی، نیازمند توجه هم‌زمان به توسعه زیرساخت‌های داده، یکپارچگی سامانه‌ها و ارتقای بلوغ دیجیتال سازمان است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات