تحولات گسترده زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی در دهه‌های اخیر، ضرورت بازنگری در نظام‌های سنتی گزارشگری مالی و حرکت به سوی رویکردهای جامع‌تر همچون حسابداری پایداری و گزارشگری محیط‌زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) را افزایش داده است. شهرداری‌ها به‌عنوان مهم‌ترین نهادهای مدیریت شهری، به دلیل نقش مستقیم در ارائه خدمات عمومی، مدیریت منابع شهری و تأثیرگذاری بر کیفیت زندگی شهروندان، نیازمند ابزارهایی برای سنجش و گزارش‌دهی عملکرد پایدار خود هستند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل مفهومی حسابداری پایداری و گزارشگری ESG در شهرداری‌ها و بررسی جایگاه، ابعاد، چالش‌ها و الزامات استقرار آن در نظام مدیریت شهری است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کتابخانه‌ای و مروری است که با استفاده از بررسی و تحلیل منابع علمی، مقالات پژوهشی و چارچوب‌های بین‌المللی مرتبط با گزارشگری پایداری انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حسابداری پایداری با گسترش دامنه اطلاعات فراتر از شاخص‌های مالی، امکان ارزیابی جامع‌تر عملکرد شهرداری‌ها را فراهم کرده و گزارشگری ESG می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای افزایش شفافیت، پاسخگویی عمومی، تقویت اعتماد شهروندان و بهبود فرآیندهای تصمیم‌گیری مدیریتی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، بررسی‌ها نشان داد که استقرار موفق این نظام با چالش‌هایی همچون نبود چارچوب یکپارچه گزارشگری شهری، ضعف زیرساخت‌های داده و اطلاعات، کمبود استانداردهای بومی و نیاز به تحول دیجیتال مواجه است. در این راستا، توسعه سامانه‌های اطلاعاتی هوشمند، تدوین شاخص‌های متناسب با ویژگی‌های مدیریت شهری و ارتقای دانش تخصصی کارکنان، از الزامات اساسی تحقق گزارشگری ESG در شهرداری‌ها محسوب می‌شود. در مجموع، حسابداری پایداری و گزارشگری ESG می‌توانند با ایجاد پیوند میان اطلاعات مالی، عملکرد اجتماعی و پیامدهای زیست‌محیطی، زمینه گذار شهرداری‌ها به سمت حکمرانی پایدار، شفاف و پاسخگو را فراهم سازند.