چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

تأثیر تعدیل کننده تخصص حسابرس در صنعت بر رابطه بین افشای ارزش منصفانه و حق الزحمه حسابرسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی پرندک، ساوه، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد حسابرسی، موسسه آموزش عالی پرندک، ساوه، ایران.
چکیده
این پژوهش به بررسی تأثیر تعدیل‌کننده تخصص حسابرس در صنعت بر رابطه میان افشای ارزش منصفانه و حق‌الزحمه حسابرسی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد. پژوهش با رویکرد توصیفی-همبستگی و هدف کاربردی، بر پایه داده‌های پنل از 151 شرکت منتخب از جامعه 245 شرکتی طی سال‌های 1392 تا 1400 انجام شده است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران با سطح اطمینان 95 درصد، احتمال موفقیت 0.5 و حاشیه خطای 0.05 محاسبه و با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب گردید، که منجر به 1359 مشاهده شد. داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای، نرم‌افزار ره‌آورد نوین و سایت کدال استخراج شده‌اند. روایی داده‌ها از طریق مقایسه با گزارش‌های رسمی سازمان بورس و شاخص‌های استاندارد پیشین تأیید و پایایی با آزمون‌های تابلویی و زمانی مانند لوین، لین و چو ارزیابی شد، که همه متغیرها را پایا اعلام کرد. در تحلیل، ابتدا آمار توصیفی متغیرها مانند میانگین لگاریتم حق‌الزحمه حسابرسی 12.856 و نسبت کل ارزش منصفانه به دارایی‌ها 0.143 با نرم‌افزار EViews محاسبه شد. سپس، آزمون همبستگی پیرسون هم‌خطی را رد کرد، زیرا بالاترین ضریب 0.456 بود. آزمون F لیمر ساختار پانلی داده‌ها را تأیید و آزمون هاسمن مدل اثرات ثابت را مناسب دانست. مدل‌های رگرسیونی برای چهار فرضیه تخمین زده شد. فرضیه اول مبنی بر تعدیل تخصص حسابرس بر اساس سهم بازار بر رابطه افشای کل ارزش منصفانه و حق‌الزحمه، با ضریب تعاملی 0.912 و مقدار احتمال کمتر از 0.001 تأیید شد. فرضیه دوم مبنی بر تعدیل تخصص بر اساس سهم پرتفولیو بر همان رابطه، با ضریب تعاملی 0.945 و مقدار احتمال کمتر از 0.001 تأیید گردید. فرضیه سوم مبنی بر تعدیل تخصص سهم بازار بر روابط سطوح سلسله‌مراتبی، با ضرایب تعاملی سطح اول 0.789، سطح دوم 0.812 و سطح سوم 0.701 که همه با مقدار احتمال کمتر از 0.01 معنی‌دار بودند، تأیید شد. فرضیه چهارم مبنی بر تعدیل تخصص پرتفولیو بر سطوح سلسله‌مراتبی، با ضرایب تعاملی سطح اول 0.812، سطح دوم 0.834 و سطح سوم 0.723 که همه با مقدار احتمال کمتر از 0.01 معنی‌دار بودند، نیز تأیید گردید. آزمون‌های تشخیصی مانند جارک-برا با مقدار احتمال بیشتر از 0.05 و دوربین-واتسون نزدیک به 2، اعتبار مدل‌ها را با ضریب تعیین بین 0.612 تا 0.701 تأیید کردند. نتایج نشان می‌دهد تخصص حسابرس ریسک افشای ارزش منصفانه را کاهش داده و حق‌الزحمه را تعدیل مثبت می‌کند، که برای سیاست‌گذاران بورسی و حسابرسان کاربردی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات