چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

بازآفرینی آموزش حسابداری در عصر هوش مصنوعی و پایداری: ارائه یک چارچوب یکپارچه مبتنی بر شایستگی‌های دیجیتال، قضاوت حرفه‌ای و یادگیری تطبیقی

نوع مقاله : توصیفی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استاد حسابداری دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
چکیده
تحولات شتابان فناوری‌های دیجیتال، به‌ویژه هوش مصنوعی، در کنار گسترش الزامات پایداری و گزارشگری غیرمالی، آموزش حسابداری را با چالش‌ها و الزامات بنیادینی مواجه ساخته است. آموزش حسابداری سنتی که عمدتاً بر انتقال دانش فنی ایستا متمرکز بوده، دیگر پاسخ‌گوی نیازهای حرفه‌ای آینده نیست و ضرورت بازآفرینی آن بر مبنای رویکردی آینده‌نگر، هوشمند و پایدار بیش از پیش احساس می‌شود. هدف پژوهش حاضر، تبیین و ارائه یک چارچوب یکپارچه برای بازآفرینی آموزش حسابداری در عصر هوش مصنوعی و پایداری با تأکید بر شایستگی‌های دیجیتال، قضاوت حرفه‌ای و یادگیری تطبیقی است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی–کاربردی و از حیث ماهیت، کیفی و اکتشافی–تبیینی است و با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعه نظام‌مند ادبیات علمی بین‌المللی و اسناد نهادی حرفه حسابداری در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ و نیز انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان آموزش حسابداری، اساتید دانشگاه، حسابداران حرفه‌ای و متخصصان حوزه فناوری‌های مالی گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها بر اساس رویکرد نظام‌مند براون و کلارک صورت گرفته و منجر به استخراج کدهای اولیه، مضامین پایه، مضامین سازمان‌دهنده و مضامین فراگیر شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بازآفرینی آموزش حسابداری آینده‌نگر مستلزم هم‌افزایی میان هوش مصنوعی آموزشی، آموزش حسابداری پایداری، توسعه شایستگی‌های دیجیتال و استقرار یادگیری تطبیقی و مادام‌العمر است. نتایج همچنین بر نقش محوری قضاوت حرفه‌ای انسان–ماشین به‌عنوان سازوکاری تنظیم‌گر در حفظ بعد انسانی، اخلاق حرفه‌ای و کیفیت تصمیم‌گیری‌های حسابداری در محیط‌های آموزشی هوشمند تأکید دارد. افزون بر این، الزامات نهادی و حرفه‌ای به‌عنوان عامل جهت‌دهنده و مشروعیت‌بخش، نقش تعیین‌کننده‌ای در هم‌راستاسازی برنامه‌های آموزش حسابداری با تحولات فناورانه و الزامات پایداری ایفا می‌کنند. برآیند این یافته‌ها در قالب یک مدل مفهومی یکپارچه ارائه شده است که می‌تواند به‌عنوان نقشه راهی نظری و کاربردی برای دانشگاه‌ها، سیاست‌گذاران آموزشی و نهادهای حرفه‌ای در طراحی و اجرای آموزش حسابداری هوشمند، پایدار و آینده‌نگر مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات