چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

تأثیر اصلاحات ساختاری قانون مالیات‌های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده بر ارزش شرکت‌ها

نوع مقاله : توصیفی

نویسندگان
1 استادیار گروه مالی و حسابداری، موسسه آموزش عالی الکترونیکی ایرانیان، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مالی– حقوق مالی، موسسه آموزش عالی الکترونیکی ایرانیان، تهران، ایران.
چکیده
در دهه اخیر، اقتصاد ایران شاهد تحولات بنیادین در نظام مالیاتی خود بوده است که با هدف گذار از اقتصاد نفتی به اقتصاد مبتنی بر مالیات، شفافیت مالی و عدالت اقتصادی صورت گرفته است. این پژوهش با رویکردی جامع و تحلیلی، به بررسی اثرات دو رویداد مهم قانونی، یعنی «اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴» و «اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده»، بر ارزش شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که مالیات نه تنها به عنوان یک هزینه بر جریان‌های نقدی شرکت اثر می‌گذارد، بلکه از طریق کانال‌های ساختار سرمایه، هزینه‌های نمایندگی و ریسک اطلاعاتی، پارامترهای ارزش‌گذاری را دگرگون می‌سازد. در این مقاله، ابتدا مبانی نظری شامل تئوری‌های ساختار سرمایه (موازنه ایستا و سلسله‌مراتب)، تئوری نمایندگی و تئوری‌های مرتبط با سرمایه در گردش در بستر مالیات بر ارزش افزوده تشریح شده‌اند. سپس، تحلیلی از مواد قانونی کلیدی شامل ماده ۹۷ (حذف علی‌الرأس)، ماده ۱۳۲ (مشوق‌های سرمایه‌گذاری) و ماده ۱۰۵ (تثبیت نرخ) ارائه شده است. مرور ادبیات تحقیق نشان می‌دهد که اصلاحات سال ۱۳۹۴، به ویژه حذف شیوه تشخیص علی‌الرأس، با کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و ریسک سیستماتیک ناشی از برخورد سلیقه‌ای ممیزان، رابطه‌ای مثبت با ارزش شرکت داشته است. از سوی دیگر، اگرچه مالیات بر ارزش افزوده چالش‌های نقدینگی کوتاه‌مدت برای صنایع با دوره وصول مطالبات طولانی ایجاد کرده، اما در بلندمدت از طریق شفاف‌سازی زنجیره تأمین و حذف رقبای غیررسمی، به بهبود کیفیت سود و ارزش شرکت کمک کرده است. این پژوهش استدلال می‌کند که اثر خالص اصلاحات مالیاتی بر ارزش شرکت، برایند تقابل «کاهش سپر مالیاتی ناشی از کاهش نرخ‌ها» و «افزایش ارزش ناشی از کاهش ریسک و شفافیت» است که در سال‌های اخیر کفه ترازو به نفع شفافیت سنگینی کرده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات