عینیت یکی از ارکان مشروعیت در حسابداری است، اما مسیر تحول آن نشان می‌دهد که نمی‌توان آن را صرفاً بازتاب
بی‌طرف واقعیت اقتصادی دانست. در رویکرد پوزیتیویستی، عینیت بر مشاهده‌پذیری، اندازه‌گیری و جدایی ناظر از
واقعیت استوار بود و اطلاعات مالی به‌منزله نمایش خنثای رویدادها تلقی می‌شد. با ظهور پساپوزیتیویسم، عینیت بر
آزمون‌پذیری، خطاپذیری و توافق میان‌ذهنی مبتنی شد و به‌جای جستجوی حقیقت قطعی، امکان نقد مستقل اهمیت یافت.
رویکردهای ساخت‌گرایانه و انتقادی نشان دادند که صورت‌های مالی در بستر زبان، نهادهای حرفه‌ای و روابط قدرت
شکل می‌گیرند و حسابداری واقعیت را می‌سازد نه صرفاً ثبت می‌کند.
در این شرایط، عینیت از ویژگی عدد به ویژگی فرآیند تبدیل شده است: شفافیت درباره مفروضات، مستندسازی قضاوت‌ها
و قابلیت بررسی مستقل جایگزین ادعای بی‌طرفی می‌شود. در ارزش‌گذاری‌های پیچیده و محیط‌های پرریسک، سه بعد
سنتی عینیت مدرکی، اندازه‌گیری و تأییدی به‌تنهایی کفایت ندارند و نقش حسابرس از تأیید نتیجه به ارزیابی منطق و روش
تولید عدد تغییر می‌کند.
این مقاله با مرور ادبیات فلسفه علم و حسابداری انتقادی، نشان می‌دهد که عینیت سازه‌ای چندلایه و نهادی است و تقویت
آن مستلزم تمرکز بر فرآیند، شفافیت و پاسخ‌گویی حرفه‌ای است.