چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

طراحی الگوی بومی امنیت شبکه بانکی ایران با رویکرد پیشگیری از تهدیدات سایبری نوظهور و تأثیر آن بر پایداری مالی بانک‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه مالی و حسابداری، موسسه آموزش عالی الکترونیکی ایرانیان، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مالی - حقوق مالی، موسسه آموزش عالی الکترونیکی ایرانیان، تهران، ایران.
چکیده
تحول دیجیتال در نظام بانکی ایران با وجود ایجاد فرصت‌های گسترده، سطح تهدیدات سایبری را به‌طور چشمگیری افزایش داده و نیاز به طراحی الگوهای بومی امنیت سایبری را تشدید کرده است. این پژوهش با هدف طراحی و ارزیابی یک چارچوب بومی امنیت سایبری با رویکرد پیشگیرانه و بررسی تأثیر آن بر تاب‌آوری عملیاتی و پایداری مالی بانک‌ها انجام شد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و از نظر ماهیت کمی است؛ داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته و با مشارکت ۱۰۰ نفر از کارکنان مرتبط با حوزه‌های فناوری اطلاعات، امنیت سایبری و مدیریت بانکی جمع‌آوری شد. پایایی ابزار با ضریب آلفای کرونباخ بین 0.85 تا 0.89 تأیید شد. نتایج تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که ابعاد «زیرساخت فناوری»، «اثر مالی حملات سایبری» و «بعد ۶» بیشترین رابطه مثبت و معنادار را با پایداری مالی دارند، در حالی که ابعاد «آموزش و فرهنگ امنیتی»، «سیاست‌ها و مقررات» و «پاسخگویی و مانیتورینگ» فاقد رابطه معنادار بودند. تحلیل رگرسیون چندگانه نیز بیانگر آن بود که مدل پژوهش 85.1 درصد از واریانس پایداری مالی را تبیین می‌کند و سه بعد یادشده به‌ترتیب بیشترین اثر مستقیم و معنادار را بر پایداری مالی دارند. این نتایج نشان می‌دهد که تقویت زیرساخت‌های فناوری، بهبود سازوکارهای کلیدی پاسخ به حملات و ارتقای فرآیندهای عملیاتی نقش محوری در افزایش تاب‌آوری بانکی و کاهش اثرات مخرب تهدیدات نوظهور دارند. بر اساس یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود بانک‌ها تمرکز راهبردی خود را بر ابعاد مؤثرتر قرار داده و الگوی امنیتی خود را بر مبنای معماری پیشگیرانه، تحلیل ریسک پویا و اصول مقاومت عملیاتی بازطراحی کنند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات